Trẻ Sơ Sinh Bị Cảm Cúm, Cảm Lạnh Giao Mùa

Cảm cúm giao mùa ở trẻ sơ sinh thường gây chảy nước mũi, ho, quấy khóc và bú kém. Bé có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao tùy loại virus. Cảm lạnh thường nhẹ, tự khỏi sau 5 đến 7 ngày. Cúm dễ khiến bé mệt hơn và có nguy cơ biến chứng cao hơn ở trẻ dưới 12 tháng. Phần lớn trường hợp chỉ cần chăm sóc tại nhà đúng cách. Mẹ vẫn cần theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo.

Cảm cúm giao mùa ở trẻ sơ sinh thường bắt đầu bằng chảy nước mũi, hắt hơi và bú kém hơn bình thường. Đây là bệnh phổ biến khi thời tiết chuyển mùa, do hệ miễn dịch của bé còn non yếu. Nhiều mẹ hoang mang khi con mới vài tháng tuổi đã sổ mũi, ho nhẹ. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm nếu mẹ nhận biết đúng dấu hiệu và chăm sóc kịp thời. Bài viết dưới đây giúp mẹ phân biệt cảm lạnh và cúm, biết cách chăm sóc tại nhà, và biết khi nào cần đưa bé đi khám.

Cảm lạnh và cảm cúm ở trẻ sơ sinh khác nhau thế nào?

Cảm lạnh và cảm cúm giao mùa không phải là một bệnh. Hai bệnh này do virus khác nhau gây ra và có mức độ nghiêm trọng khác nhau. Mẹ cần phân biệt để biết cách theo dõi phù hợp.

Cảm lạnh thông thường

Cảm lạnh khởi phát từ từ. Bé thường chỉ chảy mũi, hắt hơi, ho nhẹ. Sốt nếu có thường không quá cao. Theo Vinmec, phần lớn cảm lạnh ở trẻ sơ sinh kéo dài khoảng 10 đến 14 ngày, triệu chứng nặng nhất thường rơi vào ngày thứ 2 và thứ 3 (theo Vinmec, “Cảm lạnh ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm?”). Sau đó bé tự khỏi dần mà không cần điều trị đặc hiệu.

Cúm (Influenza)

Cúm thường khởi phát đột ngột hơn cảm lạnh. Bé sốt cao hơn, mệt mỏi rõ rệt và bú kém nhiều hơn. Thời gian hồi phục cũng lâu hơn. Nguy cơ biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa ở trẻ dưới 12 tháng cũng cao hơn so với cảm lạnh thông thường. Nếu nghi ngờ bé bị cúm, mẹ nên theo dõi sát và đưa bé đi khám sớm hơn so với cảm lạnh đơn thuần.

Vì sao trẻ sơ sinh dễ mắc cảm cúm, cảm lạnh khi giao mùa?

Trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh khi giao mùa vì ba lý do chính. Hệ miễn dịch của bé còn non yếu, chưa hoàn thiện đầy đủ để chống lại nhiều loại virus cùng lúc. Thời tiết giao mùa thay đổi nhiệt độ và độ ẩm đột ngột, tạo điều kiện cho virus phát triển và lây lan nhanh hơn. Bé cũng dễ lây bệnh từ người thân trong nhà do tiếp xúc gần thường xuyên, đặc biệt khi mẹ hoặc người chăm sóc đang bị cảm.

Dấu hiệu cảm cúm, cảm lạnh ở trẻ sơ sinh mẹ cần chú ý

Dấu hiệu cảm cúm giao mùa ở trẻ sơ sinh khác với người lớn. Bé chưa biết nói nên mẹ cần quan sát kỹ các thay đổi trong sinh hoạt hàng ngày.

Dấu hiệu thường gặp

Các dấu hiệu phổ biến gồm chảy nước mũi (ban đầu trong, sau đặc dần), hắt hơi, ho nhẹ đến ho nhiều. Bé cũng có thể quấy khóc nhiều hơn bình thường, bú kém hoặc bỏ bú, ngủ không ngon giấc. Sốt có thể nhẹ hoặc cao tùy mức độ bệnh.

Vì sao khó nhận biết ở trẻ chưa biết nói

Trẻ sơ sinh chưa thể diễn đạt cảm giác khó chịu bằng lời. Mẹ cần quan sát qua các thay đổi gián tiếp: bé bú ít hơn mọi khi, quấy khóc bất thường không dỗ được, hoặc ngủ nhiều hơn hẳn ngày thường. Đây là những tín hiệu quan trọng, không nên chờ đến khi bé sốt cao mới chú ý.

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh bị cảm cúm, cảm lạnh tại nhà

Phần lớn trường hợp cảm cúm giao mùa nhẹ có thể chăm sóc tại nhà. Mẹ cần thực hiện đúng bốn bước cơ bản dưới đây.

Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý

Nhỏ hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp bé dễ thở hơn. Mũi thông thoáng cũng giúp bé bú tốt hơn, vì trẻ sơ sinh chủ yếu thở bằng mũi khi bú. Mẹ nên thực hiện nhẹ nhàng, tránh làm bé khó chịu quá mức.

Tăng cữ bú, giữ đủ nước

Tăng cữ bú mẹ hoặc sữa công thức giúp bù nước và hỗ trợ hệ miễn dịch của bé. Sữa mẹ đặc biệt có kháng thể tự nhiên hỗ trợ bé chống lại virus. Nếu bé bú kém, mẹ nên cho bú nhiều lần hơn với lượng ít hơn mỗi lần.

Giữ ẩm không khí, giữ ấm đúng cách

Không khí quá khô khiến niêm mạc mũi họng bé dễ kích ứng hơn. Mẹ có thể dùng máy tạo độ ẩm hoặc đặt một chậu nước trong phòng. Đồng thời giữ ấm cơ thể bé vừa phải, tránh ủ quá kín gây nóng bức.

Hạ sốt an toàn nếu bé sốt

Nếu bé sốt, mẹ có thể hạ sốt bằng paracetamol đúng liều theo cân nặng, theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Tuyệt đối không dùng aspirin cho trẻ nhỏ vì nguy cơ gây hội chứng Reye hiếm gặp nhưng nghiêm trọng. Mẹ cũng không tự ý dùng thuốc ho hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, vì cảm cúm do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng.

Khi nào cần đưa bé đi khám

Đây là phần quan trọng nhất mẹ cần ghi nhớ khi con cảm cúm giao mùa. Một số dấu hiệu cho thấy bé cần được bác sĩ thăm khám ngay, không nên tự theo dõi thêm tại nhà.

Theo Vinmec, trẻ dưới 3 tháng tuổi cần được khám ngay khi có bất kỳ dấu hiệu bệnh nào, đặc biệt khi thân nhiệt đo ở hậu môn đạt 38°C trở lên (theo Vinmec, “Cảm lạnh ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm?”). Với trẻ 3 đến 6 tháng, ngưỡng cần khám là sốt từ 38,5°C trở lên. Với trẻ trên 6 tháng, ngưỡng là sốt từ 39,5°C trở lên.

Ngoài mốc sốt theo độ tuổi, mẹ cần đưa bé đi khám ngay nếu có các dấu hiệu sau:

• Bú kém hoặc bỏ bú kéo dài trên nửa ngày
• Thở nhanh, thở khó, hoặc có dấu hiệu rút lõm ngực khi thở
• Li bì, khó đánh thức, hoặc ngủ li bì bất thường
• Ho kéo dài trên 7 ngày không cải thiện
• Da tái nhanh hoặc môi tím
• Dấu hiệu mất nước như ít tã ướt hơn bình thường, môi khô

Những dấu hiệu này có thể báo hiệu biến chứng như viêm phổi hoặc viêm tai giữa. Mẹ không nên chần chừ khi thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong danh sách trên.

Phòng ngừa cảm cúm, cảm lạnh giao mùa cho trẻ sơ sinh

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt với trẻ sơ sinh. Mẹ nên hạn chế cho bé tiếp xúc với người đang có triệu chứng cảm cúm, kể cả người thân trong nhà. Rửa tay sạch trước khi bế hoặc chăm sóc bé là thói quen quan trọng, vì virus dễ lây qua tay tiếp xúc mũi, miệng bé.

Giữ nhà cửa thông thoáng, tránh đóng kín cửa liên tục cũng giúp giảm nồng độ virus trong không khí. Với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, mẹ có thể hỏi bác sĩ về việc tiêm phòng cúm theo khuyến cáo, đồng thời khuyến khích người chăm sóc trong nhà cũng tiêm phòng đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp về cảm cúm giao mùa ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh bị cảm cúm bao lâu thì khỏi?

Cảm lạnh thông thường thường khỏi sau 5 đến 10 ngày. Cúm có thể kéo dài hơn, khoảng 7 đến 14 ngày, kèm mệt mỏi kéo dài thêm vài ngày sau khi hết sốt. Nếu quá 10 ngày mà bé không cải thiện, mẹ nên đưa bé đi khám lại.

Trẻ dưới 3 tháng bị sốt do cảm cúm có nguy hiểm hơn trẻ lớn không?

Có. Hệ miễn dịch của trẻ dưới 3 tháng chưa hoàn thiện nên dễ gặp biến chứng hơn. Bất kỳ mức sốt nào ở nhóm tuổi này cũng cần được bác sĩ đánh giá ngay, không chờ theo dõi thêm tại nhà.

Có nên cho bé bị cảm cúm tắm không?

Có thể tắm bình thường bằng nước ấm, tắm nhanh trong phòng kín gió. Tắm giúp bé thoải mái hơn và không làm bệnh nặng thêm nếu thực hiện đúng cách. Mẹ nên lau khô kỹ ngay sau khi tắm để tránh nhiễm lạnh.

Trẻ sơ sinh bị cảm lạnh có cần kiêng ra gió không?

Không cần kiêng tuyệt đối, nhưng nên tránh gió lùa trực tiếp và giữ nhiệt độ phòng ổn định. Không khí trong lành, thông thoáng vẫn tốt hơn phòng bí kín.

Mẹ bị cảm cúm có nên tiếp tục cho bé bú không?

Có, mẹ nên tiếp tục cho bé bú. Sữa mẹ chứa kháng thể giúp bé chống lại virus tốt hơn. Mẹ chỉ cần rửa tay sạch và đeo khẩu trang khi gần bé để hạn chế lây qua đường hô hấp.

Rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý ngày mấy lần là đủ?

Thường 2 đến 4 lần một ngày là đủ, tùy mức độ nghẹt mũi của bé. Không nên lạm dụng rửa mũi quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm khô niêm mạc mũi bé.

Cảm cúm ở trẻ sơ sinh có tự khỏi mà không cần thuốc không?

Phần lớn cảm lạnh thông thường tự khỏi nhờ chăm sóc đúng cách, không cần thuốc đặc hiệu vì đây là bệnh do virus. Thuốc chỉ dùng để hỗ trợ giảm triệu chứng như hạ sốt, theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Kết luận

Cảm cúm giao mùa ở trẻ sơ sinh là tình trạng phổ biến, phần lớn không nguy hiểm nếu mẹ chăm sóc đúng cách. Phân biệt cảm lạnh và cúm giúp mẹ biết mức độ cần theo dõi. Vệ sinh mũi, tăng cữ bú, giữ ẩm không khí và hạ sốt an toàn là những bước chăm sóc cơ bản tại nhà. Mẹ cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo, nhất là với trẻ dưới 3 tháng tuổi, để đưa bé đi khám kịp thời khi cần.